آیا اختلاف بین فلاسفه را می توان با اختلاف بین فقهاء تشبیه کرد و به درستی آن حکم کرد؟

 

حضور محترم حضرت آیت الله صافی اصفهانی دامت برکاته

با سلام، سؤالی برای من پیش آمده خواهشمند است پاسخ روشن آن را بفرمایید:

همه می دانیم که بین فقهاء اختلاف در فتوا زیاد است و این اختلاف هم علی القاعده هست و کسی هم اشکالی وارد نمی کند و بلکه این اختلاف ها را موجب حیات علمی بین فقهاء می دانند. بنظر می رسد همین مسئله را هم در بین فلاسفه و اختلاف آنها با هم باید پذیرفت پس چرا آقایان مخالفین، دائم اختلاف فلاسفه را نشانه ی نادرستی و بی اساس بودن مبانی آنها می دانند و آن را ردّ می کنند؟

نظر حضرتعالی در این باره چیست؟

جواب:

نبايد اختلاف بين فلاسفه را با اختلاف بين فقها قياس کرد و آن را دليل بر درستي روش فلسفي دانست؛ زيرا طريق بهره برداري از عقل و شرع و رسيدن به معارف و عقايد بين فقهاء و فلاسفه متفاوت است.


چون: تکليف فقهاء مراجعه به کتاب و سنت است و در اشتباهشان در استنباط از اين دو معذورند: زيرا غير از اين راهي ندارند. علاوه بر اين، آنها در مسائل فقهي مورد اختلاف، ادعا جزم و کشف واقع نميکنند.


به خلاف فلاسفه که از راهي که مأمور بودند، نرفتند و از بيراهه رفتند، چرا که آنها ـ با وجود اينکه مسائل از مستقلات عقليّه نبود ـ تکيه بر عقول ناقصشان کردند و با اعتماد به آن، از بسياري از مدارک شرعي، دست برداشتند؛ با اين حال چگونه معذور باشند؟


از آنجا که بحث فلاسفه در عقايد و اصول معارف است، بايد راهشان يقيني باشد و با احتمال خلاف واقع ـ و لو يک در هزار هم باشد ـ بايد از آن اعتقاد صرف نظر کنند و بما هو الواقع (واقع را همانطوري که هست) معتقد گردند.


اختلافات آشکار و بسيار روشن در محدوده هاي وسيع از نفي و اثبات که بيشتر مسائل فلسفي را در بر مي گيرد و در حدّ تضاد است، نشان دهنده ي ناامني و خطر اين مسير است، بلکه گواه است بر اينکه اقوال آنها مستند به مدرک و اصل صحيحي که منتهي به خدا و رسول گردد، نمي باشد.


در اصول دين که مبيّن آن، انبياء و حجّت هاي الهي اند، اختلافي نيست.


اختلافي هم که در معارف و عقايد سطح بالا با معارف سطح پايين تر به نظر ميرسد، نوعاً از قبيل زياده و نقصان است ـ به حسب اختلاف حال سامع ـ نه از قبيل تناقض و تضاد. بنابراين، بايد بين مفاد روايات، جمع کرد.

به کتاب شرح اعتقادات علامه ی مجلسی با شرح فاضل گرانمایه آقای سید قاسم علی احمدی مراجعه نمایید.

mohr

 

خواندن 125 دفعه
Share this article

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

درباره ما

آيت الله حاج شيخ علي صافي اصفهاني(سرپرست مجموعه ي دارالصادق اصفهان)

مؤسسه دارالصادق (عليه السلام) با قاطعيت تمام اعلام مي کند که يکي از اهداف اين مؤسسه مبارزه فرهنگي با انحراف و منحرف و با بدعت ها و پاسداري قاطع از مکتب نوراني اهل بيت(عليهم السلام) است و تنها به قرآن و عترت تکيه دارد و از آنها کمک مي گيرد و لاغير، لذا در اين راه مقدس هيچگونه ترس و واهمه اي به خود راه نمي دهد و...

ادامه مطلب...

تماس با ما

home-icon- اصفهان، چهارراه عسگریه ، خیابان صغیر اصفهانی ، ابتدای کوچه لاله ، پلاک 70 ، دارالصادق اصفهان

 telephone  32317981 ، 03132317982  

 

   linkdin2  googleplus22  telegram4  twitter2  instagram2  facebook2

 

آمار بازدید کنندگان

امروز719
دیروز993
این هفته4490
این ماه30323
جمع بازدیدها378326

1396-09-02
Top