گذاشتن شارب در قیاس با لباس بلند علما / آیت الله العظمی صافی گلپایگانی

چکیده:
صوفیان، بدعت بلند گذاشتن شارب را با لباس و عمامه ی بلند علما مقایسه کرده و عمل نامشروع خود را بدینوسیله توجیه می نمایند. مرجع و ملجأ عالیقدر و آگاه و آزاد اندیش شیعه حضرت آیت الله العظمی صافی گلپایگانی در این اثر گرانبار شبهه افکنی های این منحرفین از قرآن و عترت را به صورت شفاف و قاطع بیان می فرمایند و ثابت می کنند که این قیاس قیاس مع الفارق است.


گذاشتن شارب در قیاس با لباس بلند علما


سؤال: صوفیان در مقابل برخی معترضین به شارب، ضمن این که این را شعار خود می دانند و می گویند: (از نظر ما زدن و یا نزدن آن اشکالی ندارد و چون عمل مستحبّی می باشد، در صورت گذاشتن آن، مرتکب گناهی نشده ایم.) چند مسأله را هم مطرح می کنند که من آنها را در قالب سؤال مطرح می کنم. لطفاً شما پاسخ دهید؟
الف ـ با این که به مصداق آیه ی شریفه ی ((و ثیابك فطهر))1 أی فقصر از لباس بلند نهی شده، چرا علما آن را زیّ خود قرار می دهند؟
ب ـ با این که عمامه بیش از سه دور مکروه است و لباس سیاه هم مکروه می باشد، چرا علما عمامه ی بلند را شعار خود قرار می دهند و سادات، عمامه ی سیاه دارند؟
جواب: اولاً، اگر به کسانی که در مورد شارب اعتراض می نمایند در مورد دیگر اعتراض باشد، موجب رفع اعتراض از آنها نمی شود. ورود هر دو اعتراض مانعة الجمع نبوده و اثبات یکی از آن دو، موجب نفی و سلب دیگری نیست.
مسأله این است که زدن شارب ـ چنانکه در عبارت سؤال نیز تصریح شده ـ مستحب است و به تعبیر دیگر، گذاردن و داشتن آن مکروه می باشد و روایات متواتر و قطعی از حضرت رسول اکرمصلی الله علیه و آله و سلم و ائمّه ی طاهرین علیهم السلام همه دلالت بر سفارش اکید بر احفاء شارب، یعنی مبالغه بر زدن و گرفتن آن دارد. این دستور اسلام و سنت ثابت قولی و عملی آن بزرگواران است. حال ترک این سنّت و شعار قرار دادن آن چه معنایی دارد؟ اگر اشخاص، این سنت و امثال بسیاری از آداب و مستحبّات دیگر را ترک کنند، ایرادی نیست، ولی التزام به آن و شعار قرار دادن التزام، بر خلاف ادب دین و سیره ی ائمّه ی معصومینعلیه السلام است.


معنای این تعبّد و التزام به نگرفتن شارب و ترویج و مستحسن شمردن آن، انکار یک حکم ثابت شرعی است؛ که اگرچه آن حکم مستحب باشد انکارش مثل انکار حکم واجب است.
اگر در معنای این التزام قدری دقت شود، به عبارت دیگر، ترک مستحب (مثل: زدن شارب یا گرفتن ناخن یا نماز شب) با انکار استحباب این اعمال و راجح قرار دادن ترک آنها (مثل: ترک نماز و انکار و التزام به ترک نماز) خیلی فرق دارد.
ترک نماز واجب، معصیت کبیره و ترک نماز نافله و ترک زدن شارب ترک مستحب است؛ اما انکار وجوب نماز یا استحباب نافله، موجب کفر است. مواظبت و تعهد داشتن به ترک این اعمال ـ اعم از واجب و مستحب ـ و وظیفه قرار دادن آن نیز با التفات به لازم آن، کفر می باشد.
البته غرض این نیست که اصحاب شوارب و هر کس را که شارب دارد کافر بگوییم، حاشا و کلا. چون اکثریت آنها توجه به لوازم این التزام ندارند؛ اما آنهایی که به این ها دستور می دهند، خودشان منصفانه فکر کنند که این دستور متضمّن چه معانی و لوازم است؛ و چگونه می توان بدعت بودن آن را انکار نمود؟


ثانیاً آیه ی شریفه ی ((و ثیابك فطهر)) اگر چه ظهور ابتدایی آن با عدم اطلاع از لباس های دامن کش اعراب، امر به تطهیر و تنظیف لباس است، اما در روایات شریفه ((فقصّر))، به کوتاه کردن ثیاب تفسیر شده است که البته این تفسیر، چون از معصوم علیهم السلام است، حجّت می باشد. ولی بر حسب روایات و تفاسیر در عصر جاهلیّت بین اعراب ـ مخصوصاً اهل تکبّر ـ رسم بوده که لباس ها را به قدری بلند می گرفتند که بر زمین کشیده می شد؛ و در آیه، نظر به کوتاه کردن لباس به حدّی که از قوزک، پایین تر نیاید و بر زمین کشیده نشود. چنانکه در آستین نیز مستحب است که روی مچ دست را نگیرد و از امیرالمؤمنینعلیه السلام روایت است که این مقدار را قطع می فرمودند.
بنابراین چنانکه ملاحظه می شود و مستفاد از روایات است، لباس های اهل علم از قوزک پا فراتر و بلندتر نیست. بسیاری از علما بوده و هستند که از این مقدار هم قبایشان کوتاه تر است. به هر حال، به مقداری که مصداقاً بیان شد، کوتاه کردن لباس محقق می شود؛ علاوه بر آن که بر حسب روایات نیز همین مقدار کافی است.


نکته ی تفسیری مهم این است که این معنی که مراد کوتاه کردن لباس در حدّی است که دامن بر زمین کشیده نشود ((فطهّر)) به ((فقصّر)) مناسبت دارد، زیرا این تقصیر موجب حفظ طهارت لباس و آلوده نشدن آن به قذارات و کثافات است.
ثالثاً، در مورد عمامه، دلیلی بر کراهت بیش از سه دور بستن نیست؛ بلکه عمامه سحاب حضرت رسول صلی الله علیه و آله و سلم نُه دوری بوده است. شاید جهت اصلی این که بعضی عمامه ها را کبیر و بزرگ می گرفتند، همین تأسّی به عمامه ی سحاب آن حضرت باشد.
اما عمامه ی سیاه، بی شبهه بر حسب روایات، از کراهتی که در لباس سیاه است استثناء شده؛ با این وجود، به هر دو رنگ ـ سیاه و سفید ـ معمول بوده است و به مرور زمان و تعظیم و تبرّز مقام سیادت در عرف و عادات به حضرات سادات عظام ـ زاد الله تعالی فی شرفهم ـ اختصاص یافته است این امور طرف قیاس با مسأله ی شارب و گذاردن آن به عنوان یک عمل راجح و شعار و یک ربط معنوی و گرایش مسلکی نمی باشد.
امید است خداوند متعال مسلمانان را از شرور و شبکه های اهل بدع ـ مخصوصاً مدعیان تصوف و عرفان و رهبری سیر و سلوک ـ مصون و محفوظ بدارد. انشاالله تعالی موفق باشید.

فصلنامه شمـاره ی 19 و 20

خواندن 83 دفعه
Share this article

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

درباره ما

آيت الله حاج شيخ علي صافي اصفهاني(سرپرست مجموعه ي دارالصادق اصفهان)

مؤسسه دارالصادق (عليه السلام) با قاطعيت تمام اعلام مي کند که يکي از اهداف اين مؤسسه مبارزه فرهنگي با انحراف و منحرف و با بدعت ها و پاسداري قاطع از مکتب نوراني اهل بيت(عليهم السلام) است و تنها به قرآن و عترت تکيه دارد و از آنها کمک مي گيرد و لاغير، لذا در اين راه مقدس هيچگونه ترس و واهمه اي به خود راه نمي دهد و...

ادامه مطلب...

تماس با ما

home-icon- اصفهان، چهارراه عسگریه ، خیابان صغیر اصفهانی ، ابتدای کوچه لاله ، پلاک 70 ، دارالصادق اصفهان

 telephone  32317981 ، 03132317982  

 

   linkdin2  googleplus22  telegram4  twitter2  instagram2  facebook2

 

آمار بازدید کنندگان

امروز1343
دیروز1457
این هفته5959
این ماه34362
جمع بازدیدها284649

1396-06-30
Top