فلسفه و عقلانیت

آنچه امروز آن را فلسفه وعرفان اسلامی می نامند، در واقع فلسفۀ یونانی و عرفان وتصوّف یونان است که پایه گذاران این اندیشه وتفکّر، یونانیان بوده و ریشه ی دینی واسلامی نداشته است .و با مطالعه کتب تاریخ فلسفه و اندیشه های حکمای یونان این مطلب واضح و ظاهر می گردد .
لذا چنین نیست که مبانی اساسی آن تغییر کرده و اسلامی شده باشد؛ زیرا اساس مبانی فلسفه وعرفان و مهمترین عقاید آن با محکمات وحی بینونت تامّه دارد مثل: قدم عالم، معاد روحانی، معراج روحانی، تجرّد ملائکه، عدم علم خداوند و جزئیات، وحدت وجود، فاعلیت بالجبر، فاعلیّت بالترشّح و الصدور ...

نقد نظریه ملاصدرا درباره معاد

در این جلسه می خواهیم به ارزیابی نظریّه مرحوم ملاصدرا درباره «معاد جسمانی» بپردازیم. می دانید که نظریّه ایشان درباره معاد جسمانی، در مقابل اتباع مشّائیین قرار دارد که آنها معاد را مطلقاً روحانی می دانستند و معتقد بودند که اگر نفس انسانی به ماده بدن مادی عُنصری تعلّق نداشته باشد نمی تواند ادراکات جزئی داشته باشد و تنها می تواند مفاهیم کلی را درک کند. لازمه این حرف این است که آنچه در انسان باقی می ماند«نفس» است که فقط معانی کلی را درک می کند، قضایای حقی باشد، یک اِبتهاج نفسانی برای او باقی می ماند و از این ادراکات عقلی خود لذّت روحانی می برد. اگر اعتقاداتش فاسد باشد و مخصوصاً جهل مرکّب داشته باشد، به این ادراکات فاسد خود معذّب است والم روحانی همیشگی بر او عارض می شود. سعادت و شقاوت، و ثواب و عقاب اخروی را به همین ابتهاج یا تالم روحانی از ادراکات معانی کلّی عقلی توجیه می کردند.

بررسی اسلامیّت فلسفه از منظر آیت الله میرزای اصفهانی

اولین مساله ای که باید بدان توجه داشت واژگان بکار رفته در ادبیات میرزای اصفهانی است. ایشان در آثار خود به جای استفاده از فلسفه یا عرفان اسلامی‌تعبیر علوم بشری را به کار برده است. در حقیقت هر جا تعبیر علوم بشری از میرزای اصفهانی دیده می‌شود منظور ایشان را می‌توان فلسفه اسلامی‌رسمی‌در حوزه‌های شیعی یعنی حکمت صدرایی که متخذ از آراء فیلسوفان یونانی است و عرفان اسلامی‌رسمی‌یا عرفان ابن عربی که نشات گرفته از بنیانهای یونانی است، دانست. در مقابل هرجا سخن از علوم الاهی به میان می‌آورد منظورش معارف کتاب و عترت یا همان شریعت ختمیه محمدیه صلی الله علیه و آله است.

آیت الله خامنه‌ای:

یادگیری و تحصیل فلسفه برای کسی که اطمینان دارد که باعث تزلزل در اعتقادات دینی‌اش نمی‌شود اشکال ندارد و بلکه در بعضی موارد واجب است.

(استفتائات فارسی، فصل تعلیم و تعلم و آداب آن، س1325)

آیت الله صافی گلپایگانی

تدریس و تدرّس فلسفه و عرفان مصطلح بطور آزاد مانند فقه و تفسیر و حدیث و علوم دیگر در حوزه‌ها و خصوصاً قرار دادن آن در برنامه دروس حوزوی و دانشگاهی بسیار خطرناک است و اجرای این برنامه‌ها و تشویق و تأیید آنان قابل توجیه نیست و اگر کسی در این حوزه‌ها گمراه شود علاوه بر این که خودش مسئول است ، مدرس و استاد نیز مسئول خواهند بود.

(نگرشی در فلسفه و عرفان، ص124؛ زندگانی آیت الله بروجردی، تألیف علی دوانی، ص388)

آیت الله بروجردی(ره)

طلاب علوم دینیه مادامی که از آیات و روایات پایه اعتقادات دینی خود را کاملاً محکم نکرده باشند جایز نیست به تحصیل علوم فلسفه و عرفان بپردازند.

(ابواب الهدی، ص43)

آیت الله تبریزی(ره)

کسی که خوف انحراف و ضلال می‌دهد تعلم فلسفه و امثال آن برای او جایز نیست.

( استفتاء و صراط النجاة، س1291)

آیت الله العظمی خوئی (ره)

سؤال: آیا آموختن فلسفه برای طلبه علوم دینی که با ادیان و عقاید دیگر بحث و تبادل آراء دارد لازم است؟ و آیا برای طلاب علوم دینی در انجام این وظیفه وجوب کفائی هست؟ و آیا می‌شود فلسفه را تحت عنوان مقدمه امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر دانست یا این که مقدمه‌ای برای محافظت از دین یا مقدمه برای هر دوی این‌ها؟ و اگر هم لزومی برای طلاب ندارد آیا اصلاً آموختن آن فایده‌ای دارد یا هیچ فایده‌ای ندارد؟ هم‌چنین آموختن فلسفه بر چه کسی جایز نیست (لطفاً پاسخ این قسمت را بطور کامل توضیح دهید) و اگر فرض کنیم که فهمیدن (کامل و صحیح) اصول فقه یا بعضی از ابواب آن متوقف بر دانستن فلسفه باشد آیا در این صورت ترجیحی برای آموختن همگانی آن هست؟ یا این که فقط برای طلبه‌ای که امید است انشاءا... آینده درخشانی داشته باشد خوب است؟

صفحه10 از40

درباره ما

آيت الله حاج شيخ علي صافي اصفهاني(سرپرست مجموعه ي دارالصادق اصفهان)

مؤسسه دارالصادق (عليه السلام) با قاطعيت تمام اعلام مي کند که يکي از اهداف اين مؤسسه مبارزه فرهنگي با انحراف و منحرف و با بدعت ها و پاسداري قاطع از مکتب نوراني اهل بيت(عليهم السلام) است و تنها به قرآن و عترت تکيه دارد و از آنها کمک مي گيرد و لاغير، لذا در اين راه مقدس هيچگونه ترس و واهمه اي به خود راه نمي دهد و...

ادامه مطلب...

تماس با ما

home-icon- اصفهان، چهارراه عسگریه ، خیابان صغیر اصفهانی ، ابتدای کوچه لاله ، پلاک 70 ، دارالصادق اصفهان

 telephone  32317981 ، 03132317982  

 

   linkdin2  googleplus22  telegram4  twitter2  instagram2  facebook2

 

آمار بازدید کنندگان

امروز1099
دیروز993
این هفته4870
این ماه30703
جمع بازدیدها378706

1396-09-02
Top