بررسی اسلامیّت فلسفه از منظر آیت الله میرزای اصفهانی

اولین مساله ای که باید بدان توجه داشت واژگان بکار رفته در ادبیات میرزای اصفهانی است. ایشان در آثار خود به جای استفاده از فلسفه یا عرفان اسلامی‌تعبیر علوم بشری را به کار برده است. در حقیقت هر جا تعبیر علوم بشری از میرزای اصفهانی دیده می‌شود منظور ایشان را می‌توان فلسفه اسلامی‌رسمی‌در حوزه‌های شیعی یعنی حکمت صدرایی که متخذ از آراء فیلسوفان یونانی است و عرفان اسلامی‌رسمی‌یا عرفان ابن عربی که نشات گرفته از بنیانهای یونانی است، دانست. در مقابل هرجا سخن از علوم الاهی به میان می‌آورد منظورش معارف کتاب و عترت یا همان شریعت ختمیه محمدیه صلی الله علیه و آله است.

فلسفه چیست؟

مقدمه

همزمان با ورود فلسفه یونانی به عالم اسلامی ـ که از دوران بنی‌امیه آغاز و در دوران مأمون عباسی با تأسیس «بیت الحکمة» به سامان و گسترش رسید ـ بحث و جدل مسلمانان و به ویژه شیعیان با ناشران و باورمندان به مباحث و مبانی فلسفی نیز آغاز شد. کتب رجالی، انتشار رساله‌ای را با عنوان رد بر ارسطو، به قلم صحابی مشهور و برجسته امام صادقu، هشام بن حکم، گزارش کرده‌اند،‌(1) ضمن آن که بسیاری از احادیث و روایات صادره از ائمه ناظر به رد معصومین: یا پاسخ به مبنا و عقیده‌ای فلسفی است.(2)

چكيـده:

پس از به قدرت رسيدن شاه عباس بزرگ به واسطه تمهيدات هوشمندانه وي اصفهان تبديل به كانون فرهنگ معنوي ايران گرديد و در اين بستر «مكتب فلسفي اصفهان» ظهور كرد.

بسياري «مكتب اصفهان» را صرفاً حكمت متعاليه ملاصدرا مي‌دانند در حالي كه در اين مكتب شاهد دو جريان اصلي و فرعي هستيم كه جريان اصلي همان حكمت متعاليه ملاصدرا است اما در همان زمان ملاصدرا در اصفهان شاهد ظهور جريان ديگري به سردمداري حكيم رجبعلي تبريزي و شاگردانش از جمله قاضي سعيد قمي، حكيم علي قلي بن قرچغاي خان، محمد رفيع پيرزاده، قوام‌الدين رازي، عباس مولوي، ملا محمــد تنكابنـي، محمد حسن قمي و نيز ملاّ شمساي گيلاني هستيم كه نه تنها افكارشان متأثر از ملاصدرا نيست بلكه كاملاً در برابر وي موضع‌گيري كرده‌اند.

علمی که امام علیه السلام می فرماید غیر از علومی است که فلاسفه دارند


امام علی عليه السلام می فرماید: یا کمیل لاتأخذ الاّ عنّا تکن منّا یعنی ای کمیل علوم و معارف را از کسی جز از ما اهل بیت کسب نکن تا از ما باشی.
آیت الله صافی(ره) می فرماید: علمی که امام می فرمایند. غیر از علومی است که فلاسفه د ارند. این علوم را علوم رسمی می گویند و علم رسمی به قول شیخ بهایی:

علم رسمی سر به سر قیل است و قال * نه از او کیفیتی حاصل نه حال

 

آقا محمد باقر هزارجریبی غروی

آقامحمدباقر هزارجریبی غروی در آخر اجازه‌ای که به علامه بحرالعلوم(ره) نوشته می‌فرماید: توصیه می‌کنم او را (بحر العلوم را) به تلاش در بدست آوردن مقامات عالی اخروی مخصوصاً تلاش در منتشر نمودن احادیث اهل‌بیت معصومین(علیه‌السلام) و دور انداختن تعلّقات و علاقه‌های پست دنیوی و این که مبادا عمر گرانبهای خودش را در علوم فلسفی که زیبا جلوه داده شده صرف نماید زیرا علوم فلسفی مانند سرابی است که به سرعت ناپدید خواهد شد و شخص تشنه آن را آب می‌پندارد.

علامه مجلسی (ره)

این جنایت بر دین اسلام و شهرت و نشر دادن کتاب‌های فلاسفه در بین مسلمین از بدعت‌های خلفای جور بوده [یعنی بنی العباس] که با ائمه معصومین(علیهم‌السلام) دشمن بوده‌اند. آن‌ها به این منظور مطالب فلاسفه و کتب آن‌ها را بین مسلمین رواج دادند که مردم را از ائمه معصومین(علیهم‌السلام) و از شریعت روشن اسلام منصرف و رو گردان سازند. [یعنی مردم را مشغول مطالب پیچ در پیچ فلاسفه نمایند تا به علوم آل محمد روی نیاورند و سرگرم افکار پریشان فلاسفه گردند].

آیت الله حاج سید ابوالحسن اصفهانی

راضی نیستم کسی که در غیر فقه و اصول زحمت بکشد از این شهریه استفاده کند.
(حیات جاودانی، تألیف سید جعفر موسوی اصفهانی،‌ص64)

در جلسه‌ای که مدرسین نجف در آن دعوت شده بودند، فرمودند: «نجف کارخانه‌ی اجتهاد است، هرکس فلسفه و عرفان را می‌خواهد برود قم، من راضی نیستم این امور مطرح شود.
(همان، ص62)

برای توجه طلاب علوم دینی

چقدر بجا است که ما طلاب علوم دینی وسایر مردمان چشم بصیرت باز کنیم و در عواقب احوالات جناب فیض کاشانی و امثال ایشان بنگریم و از اول به راهی نرویم که در آخر ، چنین پشیمانی داشته باشد و علاج عمر گذشته و کتاب نوشته را نتوان کرد .

کلمات گذشته جناب فیض کاشانی را که خواندید و دیدید که چگونه از گذرانیدن عمر در راه تحصیل علم کلام و فلسفه و تصوف پشیمان است و اظهار داشت که فهمیدم آنها دردی را درمان نمیکنند و بلکه درباره علم کلام فرمود من مدتی در مطالعه مجادلات متکلمین خوض می نمودم و به آلت جهل در ازالت جهل ساعی بودم .

البته درباره علم کلام که قسمتی متکی به آیات و روایات است ولی ممزوج بقواعد فلسفه یونان است چنین می گوید چه برسد به قواعد خالص فلسفه و چه برسد بمطالب کفر آمیز تصوف مانند مطلب وحدت وجود و موجود.

صفحه8 از18

درباره ما

آيت الله حاج شيخ علي صافي اصفهاني(سرپرست مجموعه ي دارالصادق اصفهان)

مؤسسه دارالصادق (عليه السلام) با قاطعيت تمام اعلام مي کند که يکي از اهداف اين مؤسسه مبارزه فرهنگي با انحراف و منحرف و با بدعت ها و پاسداري قاطع از مکتب نوراني اهل بيت(عليهم السلام) است و تنها به قرآن و عترت تکيه دارد و از آنها کمک مي گيرد و لاغير، لذا در اين راه مقدس هيچگونه ترس و واهمه اي به خود راه نمي دهد و...

ادامه مطلب...

تماس با ما

home-icon- اصفهان، چهارراه عسگریه ، خیابان صغیر اصفهانی ، ابتدای کوچه لاله ، پلاک 70 ، دارالصادق اصفهان

 telephone  32317981 ، 03132317982  

 

   linkdin2  googleplus22  telegram4  twitter2  instagram2  facebook2

 

آمار بازدید کنندگان

امروز419
دیروز1186
این هفته6008
این ماه25161
جمع بازدیدها462695

1396-10-29
Top