نقدی برمقاله اندیشه و افکار ملاصدرا و تأثیر آن بر فرهنگ اسلامی

بسم الله الرحمن الرحيم و صلي الله علي محمد و آله الطاهرين و لعنة الله علي اعدائهم اجمعين

مقاله اي با عنوان انديشه و افكار ملاصدرا و تاثير آن بر فرهنگ اسلامي در هفته نامه ی افق حوزه (شماره 229 تاريخ 1388/2/30) منتشر شد که نويسنده ي اين مقاله مدعي شده است انديشه هاي ملاصدرا تاثيري عميق در فرهنگ اسلامي داشته و در مورد ملا صدرا مي نويسد: (بر اساس معرفت عميق و ارادت وثيقي كه نسبت به دين و همه ي مظاهر آن يعني توحيد، رسالت، ولايت و نيز قرآن داشت با اندوخته هاي فراوان حكمي و عرفاني خود را به ساحل دين رسانيد و گوهرهاي گران بهايي را از درياي معارف الهي بهره برده و خود را به اوج معارف الهي رسانيده و از زمره ي افراد متعمقي شد كه ناب ترين معارف را در وادي توحيد عرضه كرد. )

توحید از دیدگاه وحی و فلاسفه سخنان آقای دکتر شکرانی رئیس گروه ادبیات دانشکده ی ادبیات و علوم انسانی

مقدمه

سخنان آقای دکتر شکرانی رئیس گروه ادبیات دانشکده ی ادبیات و علوم انسانی :

به نام خداوند بخشنده مهربان

نشست دوم از کارگاه دوم را باعنوان توحید از نگاه وحی و حکمت متعالیه شروع می کنیم. همانطور که عرض کردم در بخش دوم به طرح سؤالات و نقد وبررسی آنها می پردازیم ، لذا برای اینکه جلسه از روال علمی خارج نشود من از آقای دکترشانظری می خواهم که همراه حضرت استاد به جایگاه تشریف بیاورند آقای دکتر شاملی هم اظهار آمادگی کردند که در بحث شرکت کنند.

خاستگاه فلسفه اسلامی
زندگینامه دکتر غفاری

دکتر حسین غفاری به سال 1334 در تهران متولد شد. تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته فلسفه غرب تا دکتری فلسفه غرب در دانشگاه تهران ادامه داد. وی از شاگردان برجسته و شاخص استاد شهید مرتضی مطهری است که فلسفه اسلامی را از سال 1352 تا 1357 با شرکت در دروس مختلف آن شهید از الهیات شفا، منظومه، اسفار و ... فرا گرفت. وی دروس حوزوی غیرفلسفی را نیز نزد بعضی علمای دینی تهران آموخته است.
برخی از آثار منتشر شده دکتر غفاری عبارتند از: 1ـ نقد نظریه شریعت صامت 2ـ بررسی انتقادی فلسفه نقادی کانت جلد اول 3ـ فلسفه عرفان شیعی و همچنین دهها مقاله بلند در موضوعات مختلف فلسفی و فلسفه اجتماعی.
نامبرده همچنین برای دو دوره مدیر گروه فلسفه دانشگاه تهران بوده و نیز سرپرستی مؤسسه انتشارات حکمت و مرکز تحقیقات تطبیقی حکمت را نیز برعهده دارد. وی در حال حاضر دانشیار گروه فلسفه دانشگاه تهران است.

در بیان جدایی طریق قرآن و اهل بیت علیه السلام از طریق فلاسفه و عرفا

آیت الله حاج شیخ مجتبی قزوینی خراسانی، در سال 1318ق . در قزوین متولد شد . تحصیلات مقدماتی را در شهر قزوین به پایان برد و سپس راهی نجف ‏اشرف شد و حدود 7 سال در آن سامان مقدس ماند و از اساتید و عالمان بزرگی چون سیدمحمد كاظم‏یزدی و میرزا محمدتقی شیرازی كسب فیض كرد. وی در بازگشت از عتبات عالیات به مدت دو سال از محضر علمی و معنوی عالم متاله سید موسی زرآبادی نیز بهره برد. آیت الله قزوینی از سال 1347 ق . در حوزه علمیه مشهد، شروع به تدریس كرد و 40 سال در این حوزه علمی بدین مهم اشتغال داشت و پدرانه و با رفتاری مهربان به حال و احوال طلاب رسیدگی می‏كرد .

افسانه وجود مجردات
یكی از اختصاصات اندیشه‏ های فلسفى، اعتقاد به وجود عالم مجردات است، «آفرینش»، به معناى: «وجود بخشیدن به اشیا بعد از عدم و نیستی آن‏ها» نزد اهل فلسفه و عرفان پذیرفته نیست، و ایشان خلقت را به معناى: «صدور و تولّد اشیا از ذات خداوند» و یا «تطور او به صورت‏های گوناگون» مى‏دانند، لذا مى‏گویند ربط ذاتی بین وجود خداوند ـ كه بسیط و واحد از همه جهات است ـ با اشیای مادی ـ كه موجوداتی مركب و دارای اجزایند ـ امكان ندارد، مگر اینكه موجودات بسیط دیگری ـ كه هم سنخ و شبیه با ذات خداوند مى‏باشند ـ، در این میان واسطه صدور و تولّد موجودات از ذات خداوند گردند. آن واسطه‏ ها همان مجرداتی هستند كه در نظر آنان خارج از زمان و مكان و مقدار و اجزا و قوه و استعداد مى‏باشند.

فائده: اساس فلسفه یونانی

آنچه امروز آن را فلسفه وعرفان اسلامی می نامند، در واقع فلسفۀ یونانی و عرفان وتصوّف یونان است که پایه گذاران این اندیشه وتفکّر، یونانیان بوده و ریشه ی دینی واسلامی نداشته است .و با مطالعه کتب تاریخ فلسفه و اندیشه های حکمای یونان این مطلب واضح و ظاهر می گردد .
لذا چنین نیست که مبانی اساسی آن تغییر کرده و اسلامی شده باشد؛ زیرا اساس مبانی فلسفه وعرفان و مهمترین عقاید آن با محکمات وحی بینونت تامّه دارد مثل: قدم عالم، معاد روحانی، معراج روحانی، تجرّد ملائکه، عدم علم خداوند و جزئیات، وحدت وجود، فاعلیت بالجبر، فاعلیّت بالترشّح و الصدور ...

فلسفه و عقلانیت

آنچه امروز آن را فلسفه وعرفان اسلامی می نامند، در واقع فلسفۀ یونانی و عرفان وتصوّف یونان است که پایه گذاران این اندیشه وتفکّر، یونانیان بوده و ریشه ی دینی واسلامی نداشته است .و با مطالعه کتب تاریخ فلسفه و اندیشه های حکمای یونان این مطلب واضح و ظاهر می گردد .
لذا چنین نیست که مبانی اساسی آن تغییر کرده و اسلامی شده باشد؛ زیرا اساس مبانی فلسفه وعرفان و مهمترین عقاید آن با محکمات وحی بینونت تامّه دارد مثل: قدم عالم، معاد روحانی، معراج روحانی، تجرّد ملائکه، عدم علم خداوند و جزئیات، وحدت وجود، فاعلیت بالجبر، فاعلیّت بالترشّح و الصدور ...

نقد نظریه ملاصدرا درباره معاد

در این جلسه می خواهیم به ارزیابی نظریّه مرحوم ملاصدرا درباره «معاد جسمانی» بپردازیم. می دانید که نظریّه ایشان درباره معاد جسمانی، در مقابل اتباع مشّائیین قرار دارد که آنها معاد را مطلقاً روحانی می دانستند و معتقد بودند که اگر نفس انسانی به ماده بدن مادی عُنصری تعلّق نداشته باشد نمی تواند ادراکات جزئی داشته باشد و تنها می تواند مفاهیم کلی را درک کند. لازمه این حرف این است که آنچه در انسان باقی می ماند«نفس» است که فقط معانی کلی را درک می کند، قضایای حقی باشد، یک اِبتهاج نفسانی برای او باقی می ماند و از این ادراکات عقلی خود لذّت روحانی می برد. اگر اعتقاداتش فاسد باشد و مخصوصاً جهل مرکّب داشته باشد، به این ادراکات فاسد خود معذّب است والم روحانی همیشگی بر او عارض می شود. سعادت و شقاوت، و ثواب و عقاب اخروی را به همین ابتهاج یا تالم روحانی از ادراکات معانی کلّی عقلی توجیه می کردند.

صفحه7 از18

درباره ما

آيت الله حاج شيخ علي صافي اصفهاني(سرپرست مجموعه ي دارالصادق اصفهان)

مؤسسه دارالصادق (عليه السلام) با قاطعيت تمام اعلام مي کند که يکي از اهداف اين مؤسسه مبارزه فرهنگي با انحراف و منحرف و با بدعت ها و پاسداري قاطع از مکتب نوراني اهل بيت(عليهم السلام) است و تنها به قرآن و عترت تکيه دارد و از آنها کمک مي گيرد و لاغير، لذا در اين راه مقدس هيچگونه ترس و واهمه اي به خود راه نمي دهد و...

ادامه مطلب...

تماس با ما

home-icon- اصفهان، چهارراه عسگریه ، خیابان صغیر اصفهانی ، ابتدای کوچه لاله ، پلاک 70 ، دارالصادق اصفهان

 telephone  32317981 ، 03132317982  

 

   linkdin2  googleplus22  telegram4  twitter2  instagram2  facebook2

 

آمار بازدید کنندگان

امروز419
دیروز1186
این هفته6008
این ماه25161
جمع بازدیدها462695

1396-10-29
Top