وحدت وجود (11)

در پايان اين مقال راجع به تجلى و ظهور هم توضيح مى دهيم كه اين دو كلمه اگر چه در قرآن و حديث آمده است مراد تجلى و ظهور ذات و وجود حق در اشياء مثل دريا و امواج آن يا مواد عالم اجسام و صور آن نيست. ذات خدا در مجلى و مظهر نمى گنجد و چيزى كه قابل اين ظهور و تجلى باشد نيست و اگر بگويند مجلى و مظهر وجودشان اعتبارى و غير حقيقى است و غير از تجلى و ظهور چيزى نيست، اين خلاف آيات و احاديث است.
اين تجلى تجلى صانع به مصنوع و خالق به مخلوق است. نمايش و جلوه و ظهور قدرت و علم خداوند در عالم خلقت به خلقت اين جهان پر از اسرار و نظامات حيرت انگيز است. مثل تجلى علم خدا در قرآن، و در احكام و شرايع اسلام است. مراد از تجلى رب براى جبل نيز اينگونه معانى است هر چند ما نتوانيم آن را تفسير كنيم. نه اين است كه كوه مجلاى ذات و وجود حق شده باشد بلكه مجلاى قدرت او بر خلق انوار ساطعه اى است كه چون مافوق تحمل و طاقت كوه بوده آن را متفرق و مندك ساخت. جايى كه در برابر اين ظهور و تجلى كوه تاب مقاومت نداشته باشد و از هم پاشيده شود حال اشياء و مظاهر ضعيف تر معلوم است. اين تجلى مثل نزول قرآن و وحى است كه مى فرمايد:

«لو انزلنا هذا القرآن على جبل لرأيته خاشعاً متصدعا من خشية الله.»
ممكن است گفته شود (و الله هو العالم) از موارد استعمالات استفاده مى شود كه تجلى عنوان عام همه افعال الهيه نيست يعنى هر تجلى اگر چه فعل الله است عنوان عام افعال الله نيست بلكه عنوان خاصّ بعض افعال خاصه الهيه است كه داراى آثار خاصه اى مثل اندكاك جبل يا كشف بعض حقايق است مثلا جلوه خاص قدرت الهى كه موجب اندكاك كوه مى شود با جلوه خاص علم الهى مثل وحى و نزول قرآن كه موجب خشوع و شكسته شدن حبل مى شود تجلى است و مثل وحى كه موجب كشف حقايق بر نبى مى شود يا الهاماتى كه به ولى مى شود تجلى است امّا به هر حال آنچه كه متجلى مى شود بايد تجلى آن عقلا و شرعاً ممكن باشد و مثل تجلى ذات حق كه موجب كشف ذات باشد يا نباشد زيرا شرعاً محال است و محاط محيط نمى گردد.
البته اين بيان اگر تمام باشد بر حسب بيشتر موارد استعمالات است زيرا ظاهر فرمايش حضرت مولى الموحدين، عليه السلام، (الحمد لله المتجلى لخلقه بخلقه) تجليات الهيه بمطلق خلق و آفرينش براى همه خلق و مخلوقات است.
راغب در مفردات مى گويد:
«اصل الجلو الكشف الظاهر»
و مى گويد:

«التجلى قد يكون بالذات نحو و النهار اذا تجلى، و قد يكون بالامر و الفعل نحو فلما تجلّى ربّه للجبل»

بديهى است تجلى ذاتى و بالذات از قسم تجلى نهار و تجلى آفتاب به ظهورش از افق نسبت به حق تعالى جايز نيست زيرا انكشاف ذات او براى غير و مكشوفيت او عندالغير مستلزم محال و احاطه محاط بر محيط و مكشوف بر كاشف و متناهى بر نامتناهى است و همانطور كه راغب گفته تجلى رب تنها به فعل و امر او و به تربيت او از اشياء و به خلق اشياء و به تمام كائنات و اوضاع و احوال و تغييرات و تغيراتى است كه در آنها حادث مى شود. به معجزات انبياء به ارسال رسل و انزال كتب و اماته و احياء و همه و همه كه افعال الله هستند تجلى و ظهورش حاصل مى شود و چنانكه كاتب در كتابش ظهور دارد و كتابش ظهور او است ماسوى الله نيز به مجموعه و به اجزائه و كلماته و حروفه همه ظهور حق و آيه و آيات حقند و همانطور كه كلام لفظى ظهور و تجلى وجود متكلم است كلمات الله نيز ظهور حق و تجلى او مى باشند. ممكن است بعضى بگويند اهل به اصطلاح عرفان مدعى كشف و شهود و انكشاف ذات بر آنها هستند و مكاشفاتشان دليل بر وقوع تجلى ذات و انكشاف ذات بر حق آنها است.

جواب اين است كه انكشاف ذات حق و خالق بى چون و نامتناهى بر متناهى محال است و هر چه را منكشف و مكشوف و مشهود بدانند آن غير حق است و همان حاليكه از آن شهود و كشف تعبير مى كنيد از كجا كه همان حالات شيطانى و تسويلات نفسانى نباشد و از كجا اين حالات كه بيشتر در حال رقص و سماع يا تماشاى جمال امارد بر ايشان مثل معتادين به مواد مخدره پيدا مى شود حال غيبت تام از او نباشد؟ چه اعتمادى بر اين كشف ها و شهودها است؟ دليل عدم واقعيّت آنها همان اختلافاتى است كه با هم در مكاشفات دارند و همان شطحيات و اعمال خلاف شرع و ارتكاب منهيات و محرمات است كه از اينها ظاهر شده است و خلاصه اگر كشف و مكاشفه و شهود مفادش مورد تصديق شرع نباشد حتما باطل است و اگر باشد نيازى به كشف و مكاشفه اينها نيست. بطلان مكاشفات آنها از سخنان و اشعار و گفتارشان آشكار است.

و آخر دعوانا ان الحمدالله رب العالمين
لطف الله صافى

خواندن 266 دفعه
برچسب‌ها
Share this article
محتوای بیشتر در این بخش: « مسأله وحدت وجود (2) وحدت وجود (3) »

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

درباره ما

آيت الله حاج شيخ علي صافي اصفهاني(سرپرست مجموعه ي دارالصادق اصفهان)

مؤسسه دارالصادق (عليه السلام) با قاطعيت تمام اعلام مي کند که يکي از اهداف اين مؤسسه مبارزه فرهنگي با انحراف و منحرف و با بدعت ها و پاسداري قاطع از مکتب نوراني اهل بيت(عليهم السلام) است و تنها به قرآن و عترت تکيه دارد و از آنها کمک مي گيرد و لاغير، لذا در اين راه مقدس هيچگونه ترس و واهمه اي به خود راه نمي دهد و...

ادامه مطلب...

تماس با ما

home-icon- اصفهان، چهارراه عسگریه ، خیابان صغیر اصفهانی ، ابتدای کوچه لاله ، پلاک 70 ، دارالصادق اصفهان

 telephone  32317981 ، 03132317982  

 

   linkdin2  googleplus22  telegram4  twitter2  instagram2  facebook2

 

آمار بازدید کنندگان

امروز1337
دیروز1319
این هفته2656
این ماه31059
جمع بازدیدها281346

1396-06-28
Top