گزارشی از بحث معاد و معراج جسمانی از کتاب آیات العقـائد و نقد نظریه ی ملاصـدرا / سید احمد سجادی

گزارشی از بحث معاد و معراج جسمانی از کتاب آیات العقـائد و نقد نظریه ی ملاصـدرا

اشاره:
العَقـائِدُ الحَقَّـةُ، کتابی است عربی، در اثبات اصول عقائد امامیّه، به روش استدلالی و تحقیقی، و در ردّ و ابطال شبهات وارده بر هر یک از عقائد شیعه و ترسیم سیمایی کلّی از اعتقادات امامیّه، در حدّ فهم دانش پژوهان و دانشجویان علوم الهیّات؛ از آخرین آثار تألیفی مجتهد تهران مرحوم آیت الله العظمی سید احمد موسوی خوانساری (م 1363 ش، و 1405 ق.) ـ نوشته شده در 1399 ق ـ و ترجمه شده به پارسی توسط: علیرضا مسجد جامعی.


گزارشی از بحث معاد و معراج جسمانی از کتاب العقائد الحقّه و نقد نظریه ی ملاصدرا

محتوای کلّی کتاب:

مؤلّف پس از مقدمه ‏ای به ترتیب، از توحید، عدل الهی، نبّوت عامّه و خاصّه، امامت ائمه ‏ی دوازده گانه ـ در دوازده فصل مشتمل بر اخبار و احادیث سنّی و شیعه در رابطه با آنها ـ سخن به میان آورده و در بخش معاد، به اثبات مستدلّ عقلی و نقلیِ معاد جسمانی بدنِ خاکی آدمی می ‏پردازد و شبهات ملاصدرا و برخی فلاسفه‏ ی دیگر را به خوبی پاسخ می ‏دهد. اما ترجمه‏ی پارسی این کتاب دارای تعقید لفظی و ابهام بسیاری است، که گاه مطالعه ‏ی متن عربی آن آسانتر به نظر می‏رسد.
اکنون نمونه ‏ای از مطالب جالب‏توجه بخش معاد این کتاب (از ترجمه ‏ی پارسی)

(... «ص320»: پس از قبول این که تصدیق معاد و روز واپسین، از اصولی است که از مکلّفان واجب است، ناچار باید آن چه صریح کتاب خدا و سنّت معصومان: است قبول کرد و پذیرفت، که تأویل نمودن کتاب و سنّت موجب سلب اطمینان خواهد شد...) سپس اقوالی از مخالفین معاد جسمانی آورده و پیرامون روح و تجّرد آن بحث می ‏کند و ادلّه ‏ی آنها را در این بخش نقد و تحلیل کرده، در صفحه 323 می ‏گوید:

(... مطلب دیگر ـ و بسیار مهم ـ آن که: مطابق صریح آیات و روایات، بدنی که در روز قیامت محشور می ‏شود، همین جسم خاکی است...) سپس قول منکرین و شبهات آنان را ـ که به تَبَع ملاصدرا معاد جسمانی را زیر سؤال می ‏برند ـ آورده و پاسخ می ‏دهد...

مترجم نیز در پاورقی همین صفحه، معاد‏جسمانی را ـ با توجه به قرآن روایات ـ ضروری دین اسلام معرفی ‏کرده و به برخی آیات و اخبار آن اشاره ‏می‏نماید...
وی در جواب برخی فیلسوفان معتقد به (قدیم) بودن عالم هستی و در نتیجه کافی نبودن خاک کره ‏ی زمین برای بدن‏ های عنصری غیر متناهی ـ‏ به زعم آنها ـ پاسخ مفصلّی می‏ دهد و در ابتدای آن (ص 324) چنین می ‏گوید:

(جواب شبهه ‏ی اول این است که قدیم بودن عالم و نامتناهی بودن نفوس امکان ندارد (یعنی هر ماده‏ای در علم فیزیک دارای یک نقطه‏ی آغازین مجهولی است و قِدَم مادّه در فیزیک از مُلاحات عقلی بوده و همگی عالم خلقت «حادِثِ زمانی و ذاتی» است ...) و بر این دو مدّعا (= قدم عالم و بی ‏نهایت بودن انسان ‏های پیشین) برهانی (قانع کننده) اقامه نشده، بلکه بعضی از اهل معقول (علوم عقلیّه) گفته ‏اند: مسأله‏ی قدیم بودن عالم و نامتناهی بودن نفوس (مسأله‏ای) جَدَلی (و نوعی سَفسَطه سازی) است ...) (از جمله مخالفین سر سخت قِدمت عالم خلقت، نابغه‏ی قرن بیستم، آلبرت اینشتین، در رساله ‏ی پایانی خود مسمّی به (بیانیّه)Die Erklarung می‏باشد...).

سپس در جواب شبهه ‏ی (آکل و مأکول) که انسانی انسان دیگر را بخورد(!!) و اجزاء او جزء بدن خورنده شود(!!) ... در صفحه‏ی 325 می ‏گوید:

(جواب شبهه‏ ی دوم این که: مانعی ندارد که اجزای هر بدن «از مولکول و یا اتم» حفظ شود، به طوری که (اصلاً) جزء بدن دیگری نشود «بلکه دفع شده و یا این که:» لازم نیست همه‏ ی انسانها از اول تا آخر عمر، و نیز همه‏ ی اجزای بدن در حال مرگ هر کس، نگهداری شود «و قابل تبدیل و تعویض نباشد!»...) (در همین مورد و در اثبات این که سلّولها و تمامی اجزاء بدن انسان ـ به نقل از دکتر الکساندر فلمینگ انگلیسی ـ کاشف پنی‏سیلین و دوست صمیمی انیشتین ـ هر هفت سال ـ و یا خیلی کمتر ـ یک مرتبه کاملاً تعویض و تبدیل می ‏شوند، ولی تدریجی بودن این عملکرد طبیعی بدن سبب غفلت حواس ما از آن می ‏شود...؛ رجوع شود به رساله ‏ی مذکور ...).

در صفحه‏ ی 326، نیز شواهدی از آیات قرآن کریم بر معاد جسمانی را متذکّر شده و از جمله به صراحت آیه‏ی 79 سوره ‏ی یاسین ... و نیز داستان زنده کردن پرندگان ـ به همان جسم اولّی خودشان ـ توسط درخواست حضرت ابراهیم علیه السلام از خداوند ... (مذکور در آیه‏ی 260 سوره‏ی بقره) ـ که از صریح‏ ترین آیات در این زمینه ‏اند ـ اشاره می ‏کند...

سپس در صفحه ‏ی 327، یکی دیگر از شبهات تابعین ملاصدرا را مطرح ساخته که جسمانی بودن معاد را مانع از سیر تکاملی نفوس ـ که آنها ادعا دارند ـ می ‏دانند؛ لذا می ‏گوید:

(در جواب این شبهه می‏ توان گفت: اولیای خدای تعالی در دنیا هم به خدای تبارک و تعالی توجه کامل دارند، با آنکه ارواحشان در بدن‏های خاکی جای گرفته است ... و به درجات بالای روحی و معنوی می‏رسند، و جسم خاکی از این کارشان باز نمی ‏دارد ... و حالات عرفانی و معنوی معصومین: ـ در همین بدن ‏های خاکی ـ مشهور و معروف است ... و صِرف این که بدن‏ها در نشأت دنیا در معرض قبول خصوصیات و عوارض دنیایی هستند، باعث نمی ‏شود که بگوییم در نشأه ‏ی آخرت همه در معرض عوارض «چون پیری، کثیفی، مریضی و ...» و خصوصیّات «همچون شهوت حیوانی و تنبلی و کسالت و ناتوانی و ...» قرار دارند...)

و در پایین صفحه‏ ی 328 می ‏گوید: (یکی دیگر از شبهات، متناهی و محدود بودن نیروهای جسمانی است، که (به زعم آنها) با دوام نعمت‏ های اصل بهشت و جاوید ماندن اهل آتش در آن، منافات دارد!! و جواب آن که: اگر خدا بخواهد چنین چیزی شدنی است و قوای جسمانی دائمی می ‏گردد. و شاهد بر این مطلب فرموده‏ی خدای تعالی در مورد اهل آتش است که:

((کُلَّما نَضِجَت جُلُودُهُم، بَدَّلناهُم جُلُودًا غَیرَها))(1)

(هرگاه پوست جهنمیان سوخته و پخت، به جای آن پوستها پوستی دیگر جایگزین می ‏سازیم). سپس باز هم از قرآن کریم و روایات معتبره، شواهد و تصریحاتی بر این مطلب آورده و در مورد داستان (عُزَیر پیامبرعلیه السلام) (بقره/259) و مردن صد ساله ‏ی او و زنده شدن وی پس از آن همه سال روایات و توضیحاتی ـ اضافه بر آن آیه ـ می ‏آورد ...خصوصاً این بخش از آیه که:

((وَ اَنظُر اِلَی العِظام کَیفَ نُنشزُها، ثَمّ نکَسُوها لَحماً)) (2)


(و بنگر در استخوان های ‏پوسیده‏ ی الاغ‏ خودت که چگونه همه را درهم می ‏پیوندیم، سپس گوشت بر‏آنها می‏پوشانیم ...). و در صفحات‏337‏تا‏340 به روایاتی اشاره‏ کرده و می‏پردازد که این پیامبر را (اِرمیای نَبّی علیه السلام) معرفی‏می‏ کنند...

سپس بعد از چند صفحه نقل آیات و روایاتی در این زمینه، و نقل اقوال آن اشخاص و ردّ و نقد علمی آن ... در صفحه 345 می‏ گوید: (... و آن چه در سخنان و کلمات این عده آمده، دلیل روشنی بر درستی و صحت آن وجود ندارد. مگر اینان (فلاسفه و تابعین ملاصدرا) نگفته ‏اند که قبل از کره‏ی ماه (یعنی در طبقه‏ای پائین‏تر از آن) کره‏ی آتشین (= کُرَةُ النّار) وجود دارد؟!! در حالی که در زمان ما بعضی افراد (مثل آرمسترانگ امریکایی ـ در تاریخ 29 تیرماه 1348 ش. و: 20 ژوئیّه 1969 م .) به کره ‏ی ماه مسافرت کردند و از هیچ آتشی (که تابعین ملاصدرا می‏ گفتند) نسوختند و به کره‏ ی ماه رسیدند،؛ بلکه مقداری از خاک و گل کره ماه را نیز برداشتند و با خود آوردند ...) (که (نیکسون) رئیس جمهوری وقت امریکا، قدری از آن خاک را به رسم هدیّه نزد شاه ایران فرستاد و این خبر در تمامی رسانه‏ های رسمی آن روز منتشر شد...)

سپس به بحث پیرامون برخی روایات و آیات دیگر و شواهد موجوده در آنها برای اثبات جسمانی بودن معاد و بهشت و دوزخ می‏پردازد و در پایان کتاب (ص 349 و 350) سبب گرایش فکری برخی اشخاص به این گونه اقوال را چنین بیان می‏کند:

(... انگیزه ‏ی قول مذکور (در افکار جسمانی بودن معاد) چیزی نیست به جز داشتن گمان نیک به فلاسفه و حکما و بعید شمردن خطای آنان! ولی این گمان نیک بی‏جهت است، زیرا با ملاحظه ‏ی اختلاف میان خود فلسفه و سخنان معصومین: ـ چه انبیاء و چه امامان: ـ در مسائل مذکور، و (با ملاحظه‏ ی) صراحت قرآن مجید و روایات وارد شده، دیگرجایی برای سخنان فلاسفه هم چون کلام فوق و... نمی ‏ماند...) (جهت اطلاع کامل‏تر پیرامون مبحث معاد جسمانی مراجعه شود به صفحات 108 تا 111 از نسخه‏ ی خطّی ترجمه‏ ی رساله‏ ی (بیانیّه ـ Die Erklarung) اینشتین، از دکتر عیسی مهدوی؛ ش 141 نسخ خطّی (سپهسالار اول). اینشتین در آنجا فرمول ریاضیِ معادی جسمانی را اثبات می‏کند.)

مجلـه ی نورالصادق، شمـاره ی 16 و 17

1- نساء:56

2- بقره:259

خواندن 576 دفعه
Share this article

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

درباره ما

آيت الله حاج شيخ علي صافي اصفهاني(سرپرست مجموعه ي دارالصادق اصفهان)

مؤسسه دارالصادق (عليه السلام) با قاطعيت تمام اعلام مي کند که يکي از اهداف اين مؤسسه مبارزه فرهنگي با انحراف و منحرف و با بدعت ها و پاسداري قاطع از مکتب نوراني اهل بيت(عليهم السلام) است و تنها به قرآن و عترت تکيه دارد و از آنها کمک مي گيرد و لاغير، لذا در اين راه مقدس هيچگونه ترس و واهمه اي به خود راه نمي دهد و...

ادامه مطلب...

تماس با ما

home-icon- اصفهان، چهارراه عسگریه ، خیابان صغیر اصفهانی ، ابتدای کوچه لاله ، پلاک 70 ، دارالصادق اصفهان

 telephone  32317981 ، 03132317982  

 

   linkdin2  googleplus22  telegram4  twitter2  instagram2  facebook2

 

آمار بازدید کنندگان

امروز389
دیروز1186
این هفته5978
این ماه25131
جمع بازدیدها462665

1396-10-29
Top