شرح حالی از زندگانی مرحوم آيت الله العظمي میرزا جواد تبریزی(ره)

ولادت و تحصیلات
آيت الله شيخ جواد تبريزي در سال 1305 شمسي در شهرستان تبريز در خانواده‌ای

مذهبی چشم گشودند. آيت الله ميرزا جواد تبريزي تحصيلات علوم جديد را تا پايان سال دوم دبيرستان در شهر تبريز به آخر رساندند. ايشان به خاطر برخورداري از هوش و استعداد سرشار، از کودکي مورد توجه خاص اطرافيان قرار گرفتند. اما ايشان به خاطر علاقه زياد به مکتب غني اهل بيت و روحانيت شيعه، تصميم گرفتند در اين مسير مقدس وارد شود. از اين رو پس از سپري نمودن تحصيلات جديد، با شوق فراوان به مدرسه طالبيه تبريز روي آوردند و در سال 1323 ش در سن هجده سالگي تحصيل علوم ديني را آغاز نمودند و طي چهار سال، مقدمات و مقداري از دروس سطح را در شهر تبريز به پايان رساندند.

حضور در حوزه های علمیه

الف)عزیمت به حوزه علمیه

اين مرجع تقليد در سال 1327 شمسي شهر تبريز را ترک نمودند و وارد حوزه علميه قم شدند. ايشان در قم دوره سطح را به پايان برده و وارد درس خارج فقه و اصول اساتيدي همچون مرحوم آيت الله سيد محمّد حجت و مرحوم آيت الله بروجردي و هم زمان با آن مشغول تدريس کتب سطح شدند. اين افاده و استفاده پنج سال يعني تا سال 1332 شمسي طول کشيد. در طول اين مدت، چهار سال نزد مرحوم آيت اللهزنوزي تبريزي استفاده کامل نمودند و در نزد مرحوم آيت الله بروجردي در فقه و اصول بهره لازم را بردند. موفقيت ايشان در اين مرحله تا جايي بود که استادشان مرحوم بروجردي ـ ره ـ ايشان را به عنوان ممتحن طلاب حوزه، انتخاب نمودند.

ب)عزیمت به نجف اشرف

یکی از آرزوهای ایشان ، این بود که به نجف اشرف عزیمت نمایند امّا به خاطر فقدان امکانات و وجود مشکلات، آرزویی دور می نمود . معظم له روزی در محضر علماء و بعضی مراجع آن زمان در قم نشسته بودند که بحثی علمی پیش می آید وتنها کسی که به خوبی از عهده جواب برآمدند ایشان بودند که باعث خوشحالی جمع می شود و از ذکاوت و هوش ایشان متعجب می گردند.در این میان شخص تاجری (بنام حاج یعقوب ایپکچی) که فردی متدین و علقه مند به روحانیت بوده است و در آن مجلس حضور داشته، بعد از اتمام جلسه از استاد می خواهد که قدری صبر کند و سپس بعد از خلوت شدن مجلس با ایشان به صحبت می پردازد و از ایشان می خواهد تا اگر خواسته ای دارند بفرمایند تا برایشان انجامدهند، حضرت استاد پاسخ می دهند:که "من خیلی علاقه دارم برای ادامه درس و بحث به نجف بروم ولی به دلیل فقدان امکانات نمی توانم".
آن شخص ، امکانات وخرج سفر ایشان را فراهم می کند و استاد عزیز ما ، حضرت آیت الله العظمی تبریزی بعد از گذشت 5 سال از حضور در حوزه ی علمیه مقدسه قم ، در سال 1332 شمسی جهت ادامه تحصیل به نجف اشرف عزیمت نمودند و تا سالها نیز بدون اینکه از شهریه و وجوهات استفاده کند با امکانات همان شخص، در نجف اشرف به درس و بحث پرداختند.
حضرت استاد، در نجف اشرف در محضر درس اساتيد برجسته و عالي مقام آن زمان حاضر شده و به خوشه چيني پرداختند.امّا عمدتاً از افاضات مرحوم آيت الله حاج سيد عبدالهادي شيرازي و مرحوم آيت الله سيد ابوالقاسم خوئي استفاده کردند و در آغاز ورود به درس ايشان، توجه استاد را به خود جلب کردند. به گونه‌اي که به شوراي استفتاي معظم له دعوت شدند. در آن روزگار، حوزه درس نجف اشرف در اوج شکوفائي، شور و نشاط بود. پس ايشان با تمام توان و تلاش خود در محضر اساتيد حاضر شدند و از موقعيتي که فراهم آمده بود کمال استفاده را نمودند تا به مدارج عالي علم و مقام بلند اجتهاد نائل آمدند.
استاد عزیز در ابتدای ورود به نجف اشرف، حجره‌اي در مدرسه قوام السلطنه شيرازي تهيه کردند و مشغول تدريس مکاسب و کفايه در مسجد خضراء و عمران شدند. روز به روز بر گستره حوزه درسي ايشان افزوده ‌مي‌شد، تا جايي که عده زيادي از فضلاء از محضر درس ايشان استفاده نمودند و با تقاضاي آنان، درس خارج استاد تشکيل گردید وشاگردان خویش را از شجر پر ثمر فقخ اهل بیت (علیه السلام) بهره مند گردانیدند
هنگامی که استاد بزرگوار به نجف اشرف مشرف شدند در حجره آیت الله العظمی شهید میرزا علی غروی (رحمه الله)در مدرسه خلیلی مهمان شدند سپس حجره ای در مدرسه قوام نزدیک مسجد طوسی در اختیار معظم له قردادند و از ابتدای امر ، استاد درس آیت الله خوئی (رحمه الله)شرکت می کردند و درس اصول بعد از نماز مغرب وعشاء در مسجد خضراء بود که در ان زمان بحث در خصوص (هل یجب الفحص فی الشبهات الموضوعیه أم لا )بوده و استاد بزرگوار بعد از اشکال در قسمتی از درس ، بحثی با استاد خود آیت الله خوئی (رحمه الله) می کنند و فردای آن روز آیت الله خوئی از یکی از نزدیکان درسشان بنام آقای توحیدی سؤال می کنند این آقا کیست ؟ گفته بود اهل تبریز است واز قم آمده! آیت الله خوئی(رحمه الله)فرموده بودند: "این شخص آینده درخشانی دارد"! و حضرت استاد همزمان با وفات آیت الله حکیم به تدریس خارج فقه بر طبق مکاسب و همچنین خارج اصول می پرداختند.و بعد از اطلاع آیت الله خوئی از شروع درس خارج ایشان به استادمان تبریک می گوید و مرحوم آقای مشکینی هنگامی که در نجف بودند از آیت الله خوئی در خصوص استاد بزرگواز سؤال کردند که آیت الله خوئی در جواب می فرمایند: "میرزا جواد جوان فاضل و مجتهد مطلق است".
حضرت آیت الله العظمی تبریزی (دام عزه) را می توان یکی از شاگردان برجسته مرحوم آيت الله خوئي به حساب اورد که هميشه مورد عنايت و توجه خاص استادشان بودند و در اغلب جلسات علمي خصوصي استادشان شرکت مي‌نمودند و در بحث‌ها ودرس‌ها با طرح اشکالات و مطرح کردن فروعات، بر بار علمي محفل مي‌افزودند. معظم له طرف مشورت آيت الله خوئي ـ ره ـ بودند و از اصحاب استفتا به شمار مي‌رفتند. در سفرهايي مانند کوفه و کربلا، ملازم استادشان بودند.
اين مرجع والا ، علاوه بر تدريس و تحقيق در حوزه علميه نجف، از امر تبليغ احکام و مسائل ديني مردم غافل نبودند و در ايام تبليغي و فرصتهای مناسب به نقاط مورد احتياج تشريف مي‌بردند و به تبليغ احکام الله مي‌پرداختند و از آن‌جا که گفتارشان با عمل آميخته بوده است اين تلاش‌ها، اثر بسيار مطلوبي را به جاي گذارده است که مي‌توان گفت ناشي از اخلاق و روش برخورد ايشان با مردم است.و می توان ادعا نمود که ايشان موجب پايه گذاري تشيع در منطقه‌اي از کرکوک عراق بوده‌اند، به گونه‌اي که اکثر مردم آن مناطق به واسطه آشنايي با ايشان به مکتب غني اهل بيت (علیه السلام) روي آوردند .

عزیمت به ایران

آيت الله حاج شيخ جواد تبريزي پس از گذشت 23 سال حضور دائم، فعال و جدّي در حوزه علميه نجف اشرف و استفادهو افاده، تحقيق و تدريس و تبليغ، سرانجام در سال 1355 شمسي به هنگام مراجعت از زيارت سيد الشهداء حسين بن علي (علیه السلام) به سوي نجف، توسط رژيم بعث عراق دستگير و به ايران فرستاده شدند.پس از ورود به ايران، مجدداً به حوزه علميه قم وارد و فعاليت‌هاي خود را از سر گرفتند و هم اکنون، ايشان هم‌چنان تمامي وقت خود را در مسير تحقيق، تأليف، بحث، تدريس و تربيت شاگردان صرف‌ مي‌کنند.
معظم له در طول ساليان دراز تدريس، هزاران طلبه فاضل را به جامعه اسلامي تحويل داده اند و در طول اين مدت حوزه درس ايشان يکي از شلوغ‌ترين حوزه‌هاي درسي بوده است. اکنون نيز درس خارج فقه ايشان که صبح‌ها در مسجد اعظم قم برگزار مي‌شود يکي از پر‌رونق‌ترين درس‌هاي حوزه علميه قم است . حضرت استاد دربیان مطالب بسیار دقیق ونکته پرداز بودند وبه خاطر آنکه واقعاً درسی مجتهد پرور است فضلایی قوی را به خود جلب کرده است .

روحیات و نکات برجسته اخلاقی

به اعتراف همگان مرحوم ميرزاقدس سره داراى روحيات و ويژگى‏هاى خاصى بود كه هر طالبى را به خود جلب مى‏كرد و محبتش را در دل او مى‏افكند . گرچه باید گفت نمی توان تمام ویژگی ها را بیان کرد ، چرا که بسیاری از آنها ا ز اموری باطنی و قلبی است و از دید ما پنهان ، امّا چند ویژگی را به عنوان نمونه متذکر می شویم:

الف )تواضع و فروتنی شدید

ایشان با اینكه از نظر علمى و عملى استادى برجسته و بزرگوارند ولى در عین حال با عموم افراد بخصوص شاگردان خود با كمال تواضع، برخوردى پدرانه دارند. هیچگاه دیده نشده است كه در پاسخ به اشكال كسى، او را بكوبند یا از دادن پاسخ، شانه خالى كنند بلكه با گفتن "من در خدمت شما هستم" او را به نقد و اشكال تشویق مىكنند. خلاصه آنكه بین استاد و شاگردانش روابطى عاطفى حكمفرماست و اگر وقت داشته باشند گاهى به منزل شاگرد خود نیز مىروند و اگر خبر پیدا كنند كه یكى از آنها مشكل دارد در صدد رفع مشكل برمىآیند و از هر گونه مساعدتى دریغ نمىورزند و متقابلاً شاگردان هم با شناختى كه از استاد دارند، وى را الگوى اخلاقى و پدر خود مىدانند. استاد با كمال تواضع ، هر روزه حتى روزهاى تعطیل و جمعه تا نزدیك ظهر در منزل جوابگوى مسائل علمى طلاب و فضلاء می باشند.

ب ) بی توجه ای به ظواهر دنیوی

ایشان با اینكه در این موقعیت، می توانند از امكانات بسیارى استفاده نمایند اما در عین حال از كمترین آن بهره مى برند و از نظر منزل و امكانات رفاهى به اقل ضرورت اكتفا مى نمایند و كمترین بهره شخصى را از وجوهات و سهم مبارك امام (علیه السلام) مى برند. حتى از اینكه با وجوهات به زیارت ثامن الائمه حضرت رضا (علیه السلام) مشرف شوند امتناع دارند. معظم له مایل به هیچگونه تشریفات و تجملات و نام و عنوانى نیستند و به جرأت مى توان گفت، خود ایشان قدمى براى مطرح شدن و مرجعیت بر نداشته اند .
رضایت به انتشار عكس خود ندادند و حاضر به مصاحبه در مورد معرفى خودشان و بیان زندگى خود نشدند كه به عنوان مثال، براى تهیه این زندگینامه بارها به ایشان مراجعه گردید ولی قبول نفرمودند.مكرراً از مناطق مختلف داخل و خارج از كشور جهت مصاحبه و معرفى ایشان و درج در مجلات و روزنامه ها مراجعه مىنمایند اما ایشان حاضر نیستند وقت خود را صرف این كارها نمایند و مى گویند "من معذور هستم".
بدون هیچ تكلفى، پیاده هر روز به درس مى روند و به منزل باز مى گردند و گاه، مسافت طولانى را پیاده طى مى نمایند با اینكه حدود 20 سال است معظم له صاحب رساله توضیح المسائل هستند و به معنى واقعى مجتهد و مرجعى قوّى و دقیق مى باشند، ولى هیچگاه در پى تبلیغ از خود نبوده و نیستند و قلباً هم مایل به تعریف و تمجید و تبلیغ دیگران نمى باشند.
در مصرف نمودن سهم مبارك امام (علیه السلام) دقت كافى را به خرج مى دهند تا بجا صرف گردد. سالیان دراز است كه ایشان در فصل تابستان و گرماى طاقت فرساى قم، همچنان در منزل به سر مى برده اند و از رفتن به جاهاى خنك امتناع داشته اند همانگونه كه در ایام جنگ تحمیلى و موشك باران شهر مقدس قم نیز ایشان حاضر به ترک منزل و شهر نشدند و می فرمودند:
"چرا باید عده اى زیر موشك باشند و ما راحت باشیم؟"
زمانى كه این شهر مقدس مورد هجوم وحشیانه موشكها و هواپیماهاى دشمن قرار گرفته بود، چندین بار مقارن برگذارى درس معظم له، این حملات انجام گرفت ولى ایشان كرسى درس را ترك ننموده و در همان حال، به تدریس ادامه دادند.هنگامى كه مسئولین شهر از حضور ایشان در شهر قم (با وجود بمباران شدید و خالى شدن شهر) مطلع شدند تصمیم گرفتند كه سنگرهایى از پیش ساخته شده را به بیت ایشان منتقل نمایند كه معظم له موافقت ننمودند.بارها مشاهده شد كه در هنگام حمله رزمندگان اسلام برضد كفر، مشغول دعاى توسل هستند و طبق نقل نزدیكانشان، در آن موقعیت، حال استاد به گونه اى منقلب بود كه كسى جرأت نمى كرد با ایشان سخن بگوید.
علاقه ایشان به رزمندگان، فوق العاده بود و در محافل مختلف از آنها به عنوان بهترین انسانهاى روى زمین نام مى بردند. لذا با توصیه ایشان، تعداد زیادى از شاگردانشان در جبهه هاى نور علیه ظلمت شركت جستند و عده اى نیز به فیض شهادت نائل آمدند.
در یكى از سالهاى جنگ تحمیلى قبل از فرا رسیدن ماه مبارك رمضان، در آخرین روز درس، سخنرانى مهمّى ایراد فرمودند كه سوابق كثیف صدام و حزب بعث و اهداف آنها را بیشتر روشن نمود و همان زمان از صداى جمهورى اسلامى پخش گردید و تاثیر به سزایی هم بر جای گذاشت .

ج )خضوع وخشوع در عبادت

معظم له در نماز و سایر عبادات، خضوعى خاص داشتند همانطور كه در هنام ذكر مصائب اهل بیت (علیهم السلام) مخصوصاً حضرت سید الشهداء (علیه السلام) نیز حال خوشى داشتند و باران اشك از دیده هایشان روان بود. بسیار رقیق القلب و سریع البكاء بودند. در تمام ایام سوگوارى و پنجشنبه هر هفته در منزل، اقامه عزا می نمودند که این مجالس از معنویت خاصی برخوردار است.

د) علاقه و اشتیاق شدید به تحقیق و تدریس

یكى از ویژگیها و امتیازات ایشان كه مى توان گفت كم نظیر است، جدیت و تلاش بىوقفه اى است كه همگان را به تعجب وا مى دارد. این خصیصه از بدو تحصیل و سالیانى دراز ، در ایشان به چشم مى خورده است. اهل منزل بارها در دوران تحصیل و تدریس ایشان، مشاهده كرده اند كه استاد شبانگاه به مطالعه پرداخته اند و با صداى مؤذن كه اذان صبح را مىگفته است سر از كتاب و قلم برداشته اند.هم دوره ایهاى معظم له مىگویند: "همواره استاد در حال مطالعه بودند و هیچگاه در جلسات و مهمانیها شركت نمى كردند بلكه وقتشان منحصراً صرف امور علمى مىگشت، چه در نجف و چه قبل از آن كه در قم و در حجره بودند." خود ایشان گاهى مىفرمودند:
"من چهل سال است که معنای تعطیلی را نفهمیده ام"
این مرجع عالیقدر در این سن، حاضر نیستند كه لحظه اى را هدر دهند و تمام ساعات عمرشان وقف تلاش علمى است و این سیره ى تمام مدت حیاتشان مى باشد. همانگونه كه در نجف اشرف از رفتن به هرگونه مجلس و برنامه اى خوددارى مى ورزیدند و حتى بعد از درس چهارشنبه، گاهى تا شنبه از منزل بیرون نمىآمدند و مشغول نوشتن و تحقیق بودند.
اكنون نیز با همان روحیه سرشار، به فضل الهى و توجهات امام عصر (عج) مشغول امور علمى هستند و تا چندى پیش علاوه بر دو درس خارج فقه و اصول كه عمومى مىباشد درس خارج فقهى نیز در منزل داشتند كه فضلاء را از محضرشان بهره مند مىنمودند این درس در گذشته حتى روزهاى تعطیل و جمعه ها و ایام وفیات و تابستان برگزار مىشد افزون بر این، ساعاتى را نیز به پاسخ استفتائات مىپردازند و وقت دیگرى را براى بحث و پاسخگوئى طلاب اختصاص داده اند و بقیه اوقات را به تحقیق و تألیف مباحث علمى رجال و فقه و اصول مىگذرانند. و در حقیقت تمام شبانه روز (به استثناى ساعاتى اندك و كوتاه) در خدمت اسلام و مسلمین مى باشند و ساعات استراحت و خواب بسیار كمى دارند و از غالب مواهب چشم پوشیده اند تا حداکثر بهره را از عمر شریفشان داشته باشند .

هـ) نظم

یكى از خصوصیات و اوصاف سازنده اى كه در موفقیت استاد عزیز (حفظه الله) نقش اساسى داشته است، نظم و برنامه ریزى دقیق ایشان است كه در طول عمر پر بركت وى همواره مورد عمل بوده است به طورى كه تمام كارهایشان داراى وقت مخصوص و معین است و هیچگاه مشاهده نشده است كه وقت خود را صرف امور خارج از برنامه ى علمى و درسى نمایند و از این طریق، كمال استفاده را از اوقات خود مى نمایند.

تألیفات
مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمى حاج شیخ جواد تبریزى (دام ظله) تألیفات بسیارى دارند كه بعضى از آنها چاپ و برخى هنوز به زیور طبع آراسته نگشته است،:


از جمله تألیفات ایشان:

1ـ ارشاد الطالب (تعلیقه چهار جلدى بر مكاسب محرمه شیخ اعظم انصارى "ره")
2ـ اسس القضاء والشهادات
3ـ طبقات الرجال كه بحث وسیع رجالى است
4ـ تكمله منهاج الصالحین و تعلیقه بر آن
5ـ رساله ى توضیح المسائل6ـ مسائل منتخبه
6ـ مناسك حج8
7ـ حاشیه عروة الوثقى
8ـ حاشیه بر وسیله مرحوم آیت الله اصفهانى "ره"
9ـ حدود
10ـ فى علم الاصول
11ـ فى علم الفقه
12ـ شرح كفایة الاصول
13ـ صراط النجاة در 6 جلد
14ـ قصاص
15ـ التهذیب در احكام حج
16ـ الأنوار الالهیة فی المسائل العقائدیة
17ـ رساله احكام بانوان
18ـ رساله احكام نوجوانان و جوانان
19ـ استفتائات جدید
20ـ چندین جزوه در موضوعات گوناگون

خواندن 141 دفعه
Share this article

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

درباره ما

آيت الله حاج شيخ علي صافي اصفهاني(سرپرست مجموعه ي دارالصادق اصفهان)

مؤسسه دارالصادق (عليه السلام) با قاطعيت تمام اعلام مي کند که يکي از اهداف اين مؤسسه مبارزه فرهنگي با انحراف و منحرف و با بدعت ها و پاسداري قاطع از مکتب نوراني اهل بيت(عليهم السلام) است و تنها به قرآن و عترت تکيه دارد و از آنها کمک مي گيرد و لاغير، لذا در اين راه مقدس هيچگونه ترس و واهمه اي به خود راه نمي دهد و...

ادامه مطلب...

تماس با ما

home-icon- اصفهان، چهارراه عسگریه ، خیابان صغیر اصفهانی ، ابتدای کوچه لاله ، پلاک 70 ، دارالصادق اصفهان

 telephone  32317981 ، 03132317982  

 

   linkdin2  googleplus22  telegram4  twitter2  instagram2  facebook2

 

آمار بازدید کنندگان

امروز1359
دیروز1457
این هفته5975
این ماه34378
جمع بازدیدها284665

1396-06-30
Top