نگاهی به حیات علمی و سیاسی آیت الله حاج شیخ غلامحسین تبريزي

ولادت و تحصیلات
مرحوم آيت الله حاج شيخ غلامحسين عبدخدایی «تبريزي» معروف به "شيخ غلامحسين ترك" در سال 1260 شمسی برابر با سال 1303 قمری در يكي از روستاهاي شبستر، در خانواده اي مذهبي، چشم به جهان گشود.
وی پس از گذراندن دوره کودکی وارد مدرسه طالبيه تبريز شد و به تحصیل مقدمات حوزوی پرداخت . وی در این مدت با شهید بزرگوار شیخ محمد خیابانی هم حجره و با مرحوم سید احمد کسروی نیز هم دوره ی بود.
شیخ غلامحسین با استعداد فراوانی که داشت، سطح را نزد دانشوران تبریز به پایان رساند و برای ادامه تحصیل، به حوزه علمیه نجف اشرف هجرت کرد و از محضر بزرگانی چون آیات عظام آخوند خراسانی، حاج سيد محمد كاظم يزدي، محمد حسین غروی اصفهانی و شريعت اصفهاني کسب فیض نمود.

فعالیت های مذهبی و سیاسی
وی پس از اتمام تحصيلات و رسیدن به درجه اجتهاد، به تبريز بازگشت و به توصيه پدر، با يكي از خويشاوندان خود ازدواج كرد. او به فعاليت هاي مذهبي روي آورد و "جمعيت ديانت اسلامي" را در سال 1343 قمری تأسيس كرد تا مردم تبریز را در مقابل تبلیغات سوء عوامل بیگانه و روشنفکران غرب زده، قدرتمند سازد. حاج شیخ، عصر های جمعه در کوچه مجتهد تبریز، جلسات معارف و عقاید اسلامی را برای اعضای جمعیت دیانتی و دیگر اقشار مردم برگزار می کرد و معارف اسلامي را به سبكي نو در ميان جمعيت تديس می نمود. گفتار ايشان در نشريه اي به نام "تذكرات ديانتي" هر پانزده روز يك بار منتشر مي شد. نخستين شماره اين نشريه اول جمادي الاولي 1345 قمری در شهر تبريز به چاپ رسيد و انتشار آن چند سال دوام آورد. پس از چندی علماي بزرگ قم و مشهد كارهاي ايشان را ستودند .
آيت الله تبريزي به گفتگو با صاحبان اديان ديگر اهميت مي داد و در مناظره ها شركت مي جست و از مبارزات سياسي نیز غافل نبود.
در جريان كلاه پهلوي در سال 1311 شمسی حاج شيخ به مبارزه عليه اتحاد شكل و مظالم رضاخان پرداخت، ولي حركت او سركوب شد و خود او پس از مدتي زندگي مخفي به استانداري آذرباریجان احضار شد و ايشان پس از ديدار با علي منصور پدر حسنعلي منصور و قاضی عسگر وقتی متوجه شد قرار است رضاخان به تبریز سفر کند، به نجف مشرف شد و مدتی را در آنجا اقامت كرد و پس از آرام شدن اوضاع به تبريز بازگشت.
در يكي از روزها نامه اي از علي اكبر داور به دست حاج شيخ رسيد. مضمون نامه دعوت از وي جهت همكاري قضايي با نظام عدليه بود. او متوجه اين نكته شد كه شرايط براي فعاليتهاي ديني و سياسي آزاد، از ميان رفته است، اين بود كه به تنهايي عازم مشهد مقدس شد و همسر و فرزندان خردسالش پس از مدتي به او پيوستند.

اقامت در مشهد مقدس
مرحوم آيت الله تبريزي در نهضت گوهرشاد مشاركت داشت و پس از شهريور 1320 به منظور مقابله با انديشه هاي سيد احمد كسروي كه از تبريز با او آشنا بود به انتشار «تذكرات ديني» در مشهد دست زد و مدتي هم نشريه «راحت» و «نداي حق» را در جواب شيخ مردوخ كردستاني نشر داد.
حاج شيخ در مبارزات 15 خرداد سال 42 نيز فعال بود و فعاليت هاي سياسي خود عليه نظام شاهنشاهي را تا سال 1357 ادامه داد.
پس از پيروزي انقلاب اسلامي، نماز جمعه تا سال 1359 به امامت ايشان در مسجد گوهرشاد اقامه مي شد و تا زماني كه ايشان زنده بود، امام براي كسي حكم امامت جمعه را در مشهد صادر نكرد.
او در حوزه های علمیه تبریز و مشهد به تدریس در حوزه اشتغال داشت و علاوه بر تدریس سطوح و دروس خارج، جلسات تفسیر قرآن را جهت عموم مردم دائر نمود .
مرحوم حاج شیخ غلامحسین تبریزی برای عالمان احترام خاصی قائل بود و با حضرات آیات میرزا جواد آقا تهرانی، میرزا حسنعلی مروارید، حاج شیخ مجتبی قزوینی، حاج سید جواد خامنه ای، حاج سید محمد هادی میلانی، آقا سید علی علم الهدی، حاج سید یونس اردبیلی و حاج آقا حسین قمی رابطه ای نزدیک داشت و مورد احترام همه آنان بود. آیت الله العظمی میلانی به حاج شیخ لقب «شیخ العلما» داده بود .
وی از سهم امام استفاده نمی کرد و می گفت: «عالمی که نیاز به وجوهات دارد، باید مجیب التجار باشد».

وفات
آیت الله شیخ غلامحسین تبریزی سرانجام در ۲۴ خرداد سال ۱۳۵۹ شمسی برابر با اول شعبان سال ۱۴۰۰ قمری در سن ۹۷ سالگی بر اثر سکته در مشهد مقدس دار فانی را وداع گفت و در حرم ملکوتی حضرت امام رضا علیه السلام در رواق دار السلام به خاک سپرده شد.
آثار و خدمات
ایشان به کمک مرحوم آیت الله سید جواد خامنه ای پدر مقام معظم رهبری، در مشهد مدرسه دارالتعلیم دینی را تأسیس کرد تا مردم دیندار فرزندان خودشان را برای تحصیل به این مدرسه بفرستند. او همچنین مدرسه جعفریه را نیز برای طلاب ساخت و ۲۵ سال بیمه پزشکی و بهداشت طلاب مشهد را بر عهده گرفت.
آثار علمي زيادي از آیت الله تبریزی بر جاي مانده است. راهنماي حقيقت، اصول مهذبه، الدروس الدينيه در 9 جلد، گوهرهاي درخشان، نداي راستي، انوار لامعه، الدرر الثمینه، ترجمه اعتقادات مفيد و ترجمه وجوه اعجاز قرآن علامه بلاغي در شمار آثار قلمي وی می باشد .

خواندن 138 دفعه
Share this article

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

درباره ما

آيت الله حاج شيخ علي صافي اصفهاني(سرپرست مجموعه ي دارالصادق اصفهان)

مؤسسه دارالصادق (عليه السلام) با قاطعيت تمام اعلام مي کند که يکي از اهداف اين مؤسسه مبارزه فرهنگي با انحراف و منحرف و با بدعت ها و پاسداري قاطع از مکتب نوراني اهل بيت(عليهم السلام) است و تنها به قرآن و عترت تکيه دارد و از آنها کمک مي گيرد و لاغير، لذا در اين راه مقدس هيچگونه ترس و واهمه اي به خود راه نمي دهد و...

ادامه مطلب...

تماس با ما

home-icon- اصفهان، چهارراه عسگریه ، خیابان صغیر اصفهانی ، ابتدای کوچه لاله ، پلاک 70 ، دارالصادق اصفهان

 telephone  32317981 ، 03132317982  

 

   linkdin2  googleplus22  telegram4  twitter2  instagram2  facebook2

 

آمار بازدید کنندگان

امروز1359
دیروز1457
این هفته5975
این ماه34378
جمع بازدیدها284665

1396-06-30
Top